تاریخچه ایل قشقایی مبهم است و بدرستی معلوم نیست از چه زمانی و از كجا و بر اثر چه عواملی به فارس كوچانده شده اند و نظریه های مختلفی در این مورد وجود دارد.

میرزا حسن فسائی در فارسنامه ناصری می نویسد :  قشقائیها گروهی فراری و از گریختگان هستند كه واژه قاچ قایی ریشه كلمه قشقایی است . 

بارتولد محقق روسی قشقایی ها را صاحبان اسب یا گوسفند پیشانی سفید (قشقا) می داند .

برخی محققین هم كاشغر را مركز اولیه قشقاییها می دانند و كاشغری یا قشقری به قشقایی تبدیل شده .

گرهارد دوفر قشقاییها را همزمان با اتابكان سلغری می داند .

ابرلینگ قشقاییها را یكی از طوایفی می داند كه در پی هجوم غزنویان و سلجوقیان به خاورمیانه آمده اند.

آنچه مسلم است مهاجرت قشقاییها از نواحی شمال یكباره انجام نشده و تیره های مختلف ترك زبان به تدریج و كم كم در فارس جایگزین شده اند .

در دهه های گذشته بر اثر کاوش باستان شناسان در ترکیه در حوزه ای که آسیای ضغیر خوانده می شد،  اسناد و سنگ و گِل نوشته ها و الواحی در حفاری های ناحیه (مشات هویوک)[2]  در باره تاریخ هزاره دوم «پیش از میلاد» و تمدن های موجود در آن دیار به دست آمده است که در مورد تاریخ باستانی آن دیار و اقوام ساکن در آن بسیار ارزشمند هستند.

این اسناد باستانی، مربوط به قرن شانزدهم -  پانزدهم «پیش از میلاد»  در دوران حکومت و حیات دولت هیتّی است که در آناتولی(ترکیه فعلی) زندگی می کردند. این اسناد نشان می دهند که در حوزه آناتولی و در کنارهای جنوبی دریای سیاه قومی زندگی می کرده که نامش «قشقا» و منطقه ی سکونت آن ها منطقه باستانی «پافال گارنیا» بوده است؛ این ناحیه امروزه در استان های «چانکیری(شانکری)  - Çankırı »  و «کارابواک – Karabük»  بین آنکارا و دریای سیاه و در دامنه مناطق کوهستانی آسیای صغیر قراردارد، و به همین دلیل حوزه و منطقه زندگی این قوم ، به نام سرزمین قشقامعروف بوده است. و در اسناد به دست آمده از شهرهای زیادی به عنوان نشیمن قوم قشقا نام برده شده اند؛ از جمله: کاتهادووا )- ایشوپیتا –(هومسنا-  -تی پیا- کوماماآشارپیا .                  

بر اساس این اسناد کشف شده، قوم قشقا، بیش از سه هزار و ششصد سال  در تاریخ جهان سابقه دارد. 

قشقایی در حدود قرن دوازدهم ، تحت لوای جانی آقا قشقایی به صورت یك ایل واحد در بسیاری نوشته ها و با اسناد معتبر دیده شده است . نظام ایلی در میان قشقاییها در اواخر صفویه به وجود آمد . اولین گروه قشقایی در فارس ، فارسیدانها بوده اند كه ابوالقاسم بیگ بر علیه شاه عباس اول ، با یعقوب خان ذوالقدر همراه می شوند اما این قیام در هم شكسته و ابوالقاسم بیگ محكوم به مرگ می شود .

 

عده ای هم معتقدند که تعدادی از قشقای ها به ویژه بولوردی ها از خراسان توسط نادر شاه افشار به فارس تبعید شده اند و عده ای بر این باورند که نادر شاه افشار برای استفاده از نیروی جنگی آنان را به فارس فرستادو روایت های دیگر

آنچه از نوشته و گفته های بالا فهمیدیم این است که " بنکوی کمندی از ایل قشقایی است .ایل قشقایی پیشینه ای دور و دراز دارد و کتب مدونی در مورد تاریخ بسیار دور آن در دست نیست.ولی آنچه مسلم است در قرن دوازده توسط جانی آقا قشقایی به صورت یک ایل واحد به نام قشقایی در آمده و از آن به بعد است که در کتب تاریخی از قشقایی ها نام برده شده .وب سایت "إنکو هم از قرن دوازده به بعد در مورد "بنکوی کمندی ها" مطالبی ارایه خواهد داد